Vapur’dan Moto’a Rücu

İstanbul Deniz Otobüsleri San. ve Tic. A.Ş.’nin Adalar ve Bostancı vapur iskelelerine, vapur yerine motorları yanaştırma girişimi karşısında, derneğimiz kanuni ve hukuki girişimleri başlatmak üzere ilgililerden kanuni mesnet teşkil edecek bilgi talebinde bulunmuştur. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’na müsteniden İDO ve UKOME’ye ayrı ayrı dilekçe verilerek bilgi ve belge talebinde bulunan derneğimize bu tarih itibariyle yalnız İDO A.Ş.’n den ancak yanıltıcı, içeriği boş ve istenilen belgelerin olmadığı bir cevap verilmiştir. Tabiatıyla Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun amir hükümlerine uymayan İDO A.Ş. kanun dairesinde bilgi ve belgeleri vermeye zorlanmak üzere, Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulu Başkanlığı delâletiyle kanunlara uymaya davet edilecektir.
Bu çalışmalarımızı ve şimdiye kadar takip edilen yol hakkında Adalıların bilgi sahibi olmalarını ve eksiklerimizi de bize hatırlatmalarını ayrıca beklemekteyiz.


İSTANBUL ADALARI
KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA DERNEĞİ

Sayı : 43
Konu: Vapur yerine niçin motor
Büyükada, 14 Ekim 2009

İSTANBUL BÜYÜK ŞEHİR BELEDİYESİ ULAŞIM KOORDİNASYON MERKEZİ’ne

2009 Eylül İDO kış tarifesine geçilmesiyle birlikte Bostancı – Adalar arasında yıllardır yapılmakta olan vapur seferlerinin birçoğu yerine SS. Mavi Marmara Kooperatifi motorları çalışmaya başlamıştır. Bugüne kadar vapurları kullanan yurttaşın yolculuk kalitesini her anlamda düşüren ve yüzyılı aşkın zamandır Adalar’ın temel kültürel değeri ve zenginliği olan vapurlanın yerine motorlanın konulmasını gerektiren nedenleri eksiksiz olarak Bilgi Edinme Hakkı Kanunu mucibince derneğimiz adresine yazılı olarak bildirilmesi hususunda emir ve müsaadelerinizi arz ederiz.


İSTANBUL ADALARI
KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA DERNEĞİ

Sayı: 42
Konu: Vapurdan motöre rücu
Büyükada, 11 Ekim 2009

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.

“88 Gemi ve 86 iskele ile dünyanın en büyük araç ve yolcu deniz taşımacılık şirketi” ve “33 hatta sefer” yaptığını iddia eden, kısaca İDO isimli şirketinizin Bostancı ile Adalar arasında sefer yapan yüksek bordalı vapurlarımn sefer hatlarına ve iskelelerine sokuşturmaya veya yamamaya çalışmakta olduğunuz SS. Mavi Marmara isimli motörlü taşıyıcılar kooperatifi ile aranızdaki akdedilmiş anlaşmanın ve bu amaca matuf ihalenin:
a) Hangi amaçla yapıldığının açıklanması ve ayrıca,
b) Genel idari şartnamesinin,
c) Hizmet alım sözleşmesinin,
d) Özel teknik şartnamesinin,
birer kopyalarının 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’na istinaden İstanbul Adaları Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Derneği’ne verilmesi hususunu emir ve müsaadelerinize saygılarımızla arz ederiz.

Bilgi için:
B.Ş. Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi’ne


İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

İSTANBUL DENİZ OTOBUSLERİ SAN. TİC. A.Ş.

Sayı : HK/ 695-4539
Konu: Bilgi Edinme
04.11.2009

İSTANBUL ADALARI
KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA DERNEĞİ

İlgi : 11.10.2009 tarih ve 42 sayılı yazınız

İlgi yazınız ile bilgi edinme kanunu çerçevesinde bazı bilgiler sorulmuştur. Ancak bahsi geçen bilgi edinme kanunu çerçevesinde bilgi alabilmek için kanunun ve yönetmeliğin öngördüğü şartların yerine getirilmesi gerekir. Bilgi Edinme Hakkı Kanunun 11. ve Bilgi Edinme Hakkı Yönetmeliğinin 22. maddesi “Başvuru Ücreti” başlığı altında bilgi edinme hakkının kullanılması halinde ödenmesi gereken başvuru ücretini düzenlemiştir.
“Kurum ve kuruluşlar, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden, bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir. Kurum ve kuruluşlar bu amaçla her yıl bütçe kanununda belirlenecek ilkelere göre bilgiye erişim ücret tarifesi belirler. Kurum ve kuruluşlar elektronik posta yoluyla erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için de, erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma ve diğer maliyet unsurlarıyla orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir. ”
Ayrıca tarafınızdan talep edilen belgelerin tamamı ihale dönemlerinde isteklilere ücreti karşılığında satılmakta olup, bu dönemlerde satın alınması da mümkündür. Bu sebeplerle başvurunuz Bilgi Edinme Hakkı kanununa uygun görülmediğinden talep edilen belgelerin gönderilmesi mümkün olmamıştır.
Bilgilerinizi rica ederiz.

Mustafa Mutlu
Gn. Md. Yrd.
 
Dr. Ahmet Paksoy
Genel Müdür

İSTANBUL ADALARI

KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA DERNEĞİ

BİLGİ EDİNME DEĞERLENDİRME KURULU BAŞKANLIĞI’na

Sayı: 45
Konu: Bilgi saklamak

Büyükada, 21 Kasım 2009

İstanbul Deniz Otobüsleri San. ve Tic. A.Ş.’ nden 11.10.2009 tarih ve 42 sayılı yazımızla taleb etmiş olduğumuz bilgileri vermeyen adı geçen şirketten bilgileri saklama emareleri ihtiva eden bir cevap alınmıştır.

Özel hukuk tüzel kişisi olan ilgili firmanın bilgi verme yerine, bilgileri gizleme kast-ı mahsusu ile kanun ve yönetmelik maddeleri üzerinden manevra yaparak zaman kazanma gayreti içinde oldukları anlaşılmaktadır. Öne sürdükleri Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 11. maddesini hiçe sayarak;

10. maddede belirtilen bilgi ve belgelere erişim için gereken maliyet tutarının idare tarafından başvuru sahibine bildirilmesiyle on beş iş günü içinde ücreti ödenmezse talebinden vazgeçmiş sayılır’ diyen son paragrafı yok sayarak Kanun’a ve taleb sahiplerine karşı iyi niyetli olmadıklarını belgelemişlerdir.

Böylelikle İDO Bilgi Edinme Hakkı Yönetmeliği’nin 22. maddesine atıf yaparak ilk paragrafı maksatlı olarak eksik ifade ile postalanacak ilk on sayfanın ve postalama maliyetinden ücret taleb edilemeyeceği hükmünü saklamıştır. 22. maddenin 2. paragrafını yok sayarak verdiği cevap ile ilgili kanun ve yönetmeliğe muhalefet etmiştir.

İDO A.Ş.’nin 29. 09. 2009 tarihli basın açıklamasında yalan mı, yanlış mı, doğru mu olduğunu, taleb ettiğimiz bilgilerin elimize geçmesiyle öğrenip anlayabileceğimiz ifadeye baktığımızda; filosundaki farklı tipteki deniz araçlarını, deniz koşulları, yolcu sayıları ve taleplerinin bir biriyle uyumunu esas alarak optimize eden İDO diğer hatlarda olduğu gibi Adalar hattında da öncelikle bir kamu oyu araştırması ile yolcu beklentilerini ölçümlemiştir. Bu saha araştırmalarında ada yolcuları yüzde 76 gibi yüksek bir oranla, seferlerin artırılarak vapur yerine yolcu motorlarıyla sefer yapmayı tercih eder misiniz’ Sorusuna olumlu yanıt vermiştir’gibi kendilerince malum, bizce meçhul ve meşkûk ifadeye devamla ‘Bu veriler ışığında İDO, Ada hattında hizmet veren 5 vapur hattını 4’e indirerek; söz konusu 1 vapur hattını, yolcu kapasiteleri 400 ile 600 olan yolcu tekneleri ile sık sefer yapılan bir hatta dönüştürmüştür.’dedikten sonra doğruluğu muhakkak araştırılması icab eden şu ifadeler kullanılmıştır: ’40 metre uzunluğundaki büyük tekneler Denizcilik Müsteşarlığı tüzüklerine uygun inşa edilmiş, ehliyetli personel tarafından sevk ve idare edilen, yetkin ve kılâslı teknelerdir. Teknelerin her biri, İDO’nun diğer deniz araçları gibi konforlu ve güvenli olup, tüm hava koşullarında seyahat ehliyetine sahip, İDO’nun genel kıriterlerine ve kalite anlayışı ile tamamen örtüşen deniz araçlarıdır.’ Bu ifadeyle İDO cürmü meşhud olmuştur.

İDO A. Ş. esasen kendisine rakip olan bir ticari şirketi ululayarak; kâr ettirmekle mükellef oldukları ve kendilerine emanet edilen İDO Anonim Şirketi’ni açıkça aciz duruma düşürmekte veya öyle göstermektedir. Ne idigü belli olmayan ‘saha araştırmaları’ ile resmen ve alenen rakipleri karşısında mes’ul oldukları İDO A.Ş.’yi ticarî olarak acze düşmüş göstermek suretiyle vazifelerini su-i istimal ederek kime hizmet etmekte oldukları hakkında şüpheli duruma düşmüşlerdir. İDO A.Ş.’nin bu işgüzar yetkilileri kendi şirketlerini kamuoyu nezdinde zaaf halinde imiş gibi göstererek diğer rakip şirketlerin iştihalarını kabartmaya matuf olarak adeta jurnallemiştir. İçeriden bilgi vermek suretiyle diğer ticari şirketlerin haksız olarak güçlenmelerine amil olmuştur. Kanunlarımızda haksız rekabet şöyle ifade edilmektedir:

Madde 56, Haksız rekabet: aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretle iktisadî rekabetin her türlü su-i istimalidir.’ ‘Hüsnüniyet kaidelerine aykırı hareketleri’ de madde 57 ile şöyle tarif etmektedir:

1. Başkalarını veya onların emtiasını, iş mahsullerini yahut ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya lüzumsuz yere incitici beyanlarla kötülemek.’ Bu maddeye göre kendilerine emanet olan şirketlerini dolaylı olarak, açıkça kötü ve yetersiz göstererek vazifeleri olmadığı halde rakip firma nitelikleri övülerek 3. şahıslara porapagandasını yapmıştır.

2. Başkasının ahlâkı veya malî iktidarı hakkında hakikate aykırı malumat vermek. Burada da İDO vapurlarla rekabet ve kılâsmanlarının eşit olması mümkün olmayan rakip motorları, kılâsmanlarını överek adeta vapurmuş gibi gösterme gayreti ile kendilerine emanet edilen haklardan sarf-ı nazar ederek vazgeçiyor; gerçekleri gizlemek için ise taleb edilen bilgileri vermemek üzere kanun maddeleri üzerinden manevra yapıyor.

3. Kendi şahsi durumu, emtiası, iş mahsulleri, ticari faaliyeti veya ticari işleri hakkında yanış ve yanıltıcı malumat vermek veyahut üçüncü şahıslar hakkında aynı şekilde hareket etmek suretiyle rakiplerine nazaran onları üstün duruma getirmek. İDO A.Ş.’ nin hizmet alımı yaptığı şirketler ile ne gibi meçhul münasebetlerde bulunduğunun sorgulanması babında, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu mucibince bilgi talebinde bulunulmasına gerek görülmüştür.

4. Paye, Şahadetname veya mükâfat olmadığı halde bunlara sahip imişcesine hareket ederek müstesna kabiliyete malik bulunduğu zannı uyandırmaya çalışmak veya buna müsait olan yanlış unvan yahut mesleki adlar kullanmak. İDO A.Ş. üzerine vazife olmadığı halde rakip şirketlerin medh ü senasını yaparak kanun ve mevzuatı hilâfına yalan ve yanlış olduğu zehabını veren beyanattan da çekinmemektedir.

9. Hüsnüniyet sahibi kimseleri ( Yani bütün Adalar ahalisini ) iğfal edebilecek surette hakikate aykırı hüsnü hal ve şahadetnameleri vermek. Vapurlara kıyasen motorları aynı mikyas ve mukavemette göstererek aynı kılâsmana koymak. diyerek; kanunlarımız 58. madde ile haksız rekabetten zarar görenlerin haklarını, aşağıdaki ifade ile hukukî teminat altına almaktadır; Haksız rekabet yüzünden müşterileri, kendisi, meslekî itibarı, ticarî işletmesi veya diğer iktisadi menfaatleri bakımından zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz bulunan kimse;

a) Fiilin haksız olup olmadığının tesbitini;
b) Haksız rekabetin men’ini;

 

Haksız rekabet yüzünden iktisadî menfaatleri haleldâr olan MÜŞTERİLER de birinci fıkrada yazılı davaları açabilirler. Diyen kanun karşısında, 11.10.2009 tarih ve 42 sayılı dilekçemizde sormuş olduğumuz suallere cevap vermeyen İDO A.Ş.’nin yukarıda açıklanan kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı hareket ettiği görülmektedir. İstemiş olduğumuz bilgiler verilmeyerek dürüstlük ilkeleri çiğnenmiştir. Bu itibar ile bilgi ve belgeye erişime dair yapılan usulsüzlük hakkında ve taleb edilen bilgi ve belgelere ulaşabilmemiz için gereği hususunu saygılarımızla arz ederiz.

Arif Çağlar
(Başkan) yerine
Engin Damcı
(Başkan yardımcısı)

Ekler:
1) 11.09.2009 / 42 tarih ve sayılı dilekçe örneği
2) 04.11.2009 / HK/695-4539 tarih ve sayılı İDO A.Ş. yazısı örneği
3) 20.10.2009 ve 29.09.2009 tarihli İDO’nun Bilgi veBasın açıklaması yazıları